علائم خرابی بوستر ترمز

علائم خرابی بوستر ترمز معمولاً شامل سفت شدن یا چوب شدن پدال، صدای فیس‌فیس هنگام ترمزگیری، کاهش قدرت ترمز و گاهی نوسان دور موتور است. برای تست اولیه بوستر ترمز، پس از خاموش کردن موتور چند بار پدال را فشار دهید تا سفت شود، سپس پدال را نگه داشته و موتور را روشن کنید؛ پایین رفتن جزئی پدال معمولاً نشان‌دهنده عملکرد صحیح بوستر است. ادامه رانندگی با ترمز معیوب می‌تواند خطر تصادف را افزایش دهد و هر علامت لزوماً به معنی خرابی خود بوستر نیست. در این مقاله، روش تست بوستر ترمز، تفاوت خرابی بوستر با پمپ ترمز و لنت، دلایل خرابی، علائم خطرناک و شرایط تعمیر یا تعویض بوستر را بررسی می‌کنیم.

تست سلامت بوستر ترمز در خانه چگونه انجام می شود؟

سیستم ترمز خودرو یکی از حیاتی ترین بخش های ایمنی در هر وسیله نقلیه است که بوستر در آن وظیفه تقویت نیروی پای راننده را بر عهده دارد. برای اطمینان از عملکرد صحیح این قطعه، شما می توانید یک آزمایش ساده، سریع و استاندارد را بدون نیاز به ابزار خاصی در پارکینگ خانه انجام دهید. پیش از شروع آزمایش، رعایت نکات ایمنی بسیار ضروری است؛ خودرو را در یک سطح کاملا صاف پارک کنید، ترمز دستی را با اطمینان کامل تا انتها بالا بکشید، دنده را در حالت خلاص یا در خودروهای اتوماتیک روی حالت پارک قرار دهید و اطمینان حاصل کنید که فضای جلو و عقب خودرو باز و ایمن است. در مرحله نخست، در حالی که موتور خودرو کاملا خاموش است، پای خود را روی پدال ترمز بگذارید و آن را چهار تا شش بار به صورت متوالی و محکم فشار دهید تا تمام خلا ذخیره شده در محفظه بوستر تخلیه شود. با هر بار فشار دادن، متوجه خواهید شد که کورس پدال کوتاه تر شده و پدال به شدت سفت و بالا می آید. پس از سفت شدن کامل، پای خود را با فشار متوسط و مداوم روی پدال نگه دارید و بدون رها کردن پدال، سوئیچ را بچرخانید و موتور خودرو را روشن کنید. در یک سیستم کاملا سالم، به محض روشن شدن موتور و ایجاد خلا در مانیفولد ورودی، پدال ترمز باید به نرمی حدود دو تا سه سانتی متر به سمت پایین حرکت کند و زیر پای شما نرم شود. اگر پس از روشن شدن موتور پدال هیچ حرکتی به سمت پایین نکرد یا زیر پای شما همچنان مثل چوب سفت باقی ماند، این وضعیت نشان دهنده نقص در ایجاد خلا یا از دست رفتن کارایی بوستر است و توجه به علائم خرابی بوستر ترمز برای بررسی دقیق تر الزامی خواهد بود. اجرای منظم فرایند تست بوستر ترمز به شما کمک می کند تا پیش از وقوع حوادث ناگوار از سلامت سیستم اطمینان حاصل کنید.

مهم ترین علائم خرابی بوستر ترمز

بوستر ترمز به عنوان قلب سیستم کمکی ترمز، با استفاده از اختلاف فشار میان هوای اتمسفر و خلا مانیفولد ورودی موتور کار می کند و خرابی آن مستقیما کنترل خودرو را به چالش می کشد. هنگامی که این قطعه دچار اختلال می شود، خودرو رفتارهای غیرعادی از خود نشان می دهد که یک راننده هوشیار باید بتواند این نشانه ها را به موقع شناسایی کند. البته در دنیای مکانیک خودرو، هیچ نشانه ای را نباید بدون بررسی دقیق صد در صد به یک قطعه خاص نسبت داد؛ زیرا سیستم ترمز یک مدار پیوسته و مرتبط است که در آن اجزایی مانند پمپ ترمز، کالیپرها، لنت ها، لوله های هیدرولیک و روغن ترمز همگی در کنار بوستر فعالیت می کنند. آگاهی از نشانه های خرابی بوستر ترمز به شما امکان می دهد تا واکنش صحیحی هنگام رانندگی نشان دهید و مانع از آسیب های مالی و جانی شوید. در ادامه، رایج ترین رفتارهای ناشی از خرابی بوستر ترمز را تحلیل می کنیم و توضیح می دهیم که هر نشانه چگونه پدیدار می شود و چه تفاوت هایی با سایر ایرادات هیدرولیکی دارد.

سفت شدن یا چوب شدن پدال ترمز

بارزترین و شناخته شده ترین نشانه ای که رانندگان هنگام خرابی سیستم تقویت ترمز تجربه می کنند، سفت شدن یا اصطلاحا چوب شدن پدال ترمز است. در حالت عادی، بوستر بخش اعظم نیروی فشردن پیستون پمپ ترمز را با نیروی پنوماتیکی تامین می کند و پای راننده صرفا فرمانی ملایم به سیستم می دهد. زمانی که بوستر از مدار خارج می شود، راننده باید تمام نیروی هیدرولیکی لازم برای متوقف کردن دیسک ها را منحصرا با قدرت پای خود تامین کند که این امر به فشاری سنگین و غیرعادی نیاز دارد. تفاوت فنی مهمی میان سفت شدن پدال و حالت اسفنجی یا خالی کردن پدال وجود دارد؛ سفت شدن نشانه از دست رفتن نیروی کمکی خلا است، در حالی که پایین رفتن بیش از حد پدال معمولا به نشتی روغن، فرسودگی پیستون های پمپ ترمز یا وجود حباب هوا در مدار هیدرولیک اشاره دارد. اگر با چنین مشکلی روبرو شدید، می توانید از خدمات تخصصی تیم مجرب امداد خودرو اهواز برای عیب یابی در محل بهره مند شوید تا از رانندگی پرخطر با پدال چوب شده جلوگیری نمایید.

صدای هیس یا فیس فیس هنگام ترمزگیری

یکی دیگر از هشدارهای بسیار واضح در خصوص عملکرد نادرست تقویت کننده ترمز، شنیده شدن صدای خروج باد شبیه به فیس فیس یا هیس ممتد از زیر داشبورد و اطراف پدال ترمز هنگام فشردن آن است. این پدیده صوتی نشان می دهد که آب بندی دیافراگم داخلی بوستر یا سوپاپ کنترل هوای ورودی دچار پارگی و فرسودگی شده و هوای اتمسفر به جای ورود کنترل شده، به سرعت وارد محفظه خلا می شود. شنیدن صدای فیس فیس هنگام ترمز گرفتن معمولا به معنی هوا کشیدن بوستر ترمز از ناحیه کاسه نمدها یا ترک های دیافراگم است. با این حال، مکانیک باید پیش از باز کردن بوستر، مسیر شیلنگ خلا و سلامت سوپاپ یک طرفه نصب شده روی پوسته بوستر را نیز به دقت بررسی کند؛ زیرا پارگی شیلنگ یا گشاد شدن بست های آن نیز می تواند صدایی مشابه ایجاد کند و افت فشار شدیدی را در سیستم رقم بزند.

نوسان دور موتور یا بدکارکردن موتور هنگام ترمزگیری

از آنجا که سیستم خلا بوستر در اکثر خودروهای بنزینی مستقیما به مانیفولد هوای ورودی موتور متصل است، هرگونه نشتی در بوستر مستقیما عملکرد احتراق را تحت تاثیر قرار می دهد. وقتی شما پدال ترمز را فشار می دهید و بوستر دارای دیافراگم پاره باشد، حجم زیادی از هوای نسنجیده از طریق شیلنگ خلا وارد منیفولد می شود. این اتفاق نسبت استوکیومتری سوخت و هوا را به هم زده و مخلوط را به شدت رقیق یا فقیر می کند. در نتیجه، به محض گذاشتن پا روی ترمز، دور موتور دچار افت ناگهانی، لرزش یا نوسان شدید می شود و در موارد حادتر ممکن است موتور خودرو خاموش شود. این علامت منحصرا مختص خودروهایی است که خلا بوستر خود را از مکش مانیفولد بنزینی تامین می کنند و دید جامعی از وابستگی سیستم ترمز به سلامت موتور ارائه می دهد.

تغییر غیرعادی رفتار پدال و کاهش قدرت ترمزگیری

کاهش چشمگیر توان توقف خودرو و افزایش مسافت ترمزگیری یکی از خطرناک ترین عواقب نقص در سیستم تقویت کننده است. در این حالت ممکن است پدال ترمز رفتاری غیر یکنواخت پیدا کند؛ یعنی در یک لحظه سفت باشد و در لحظه دیگر پس از چند بار ترمزگیری تغییر ارتفاع دهد. رانندگان اغلب تصور می کنند هرگونه تغییر در ارتفاع پدال ناشی از خرابی بوستر است، اما باید دانست که اگر پدال بیش از حد نرم شده و تا کف خودرو پایین برود، ریشه مشکل معمولا در پمپ اصلی ترمز، لنت های تمام شده یا داغ کردن روغن ترمز است. در مقابل، علائم خرابی بوستر ترمز همراه با حفظ ارتفاع نسبی پدال اما کاهش شدید راندمان توقف نمایان می شود، به گونه ای که خودرو برای ایستادن در سرعت های معمول به چند برابر مسافت استاندارد نیاز پیدا می کند.

نشتی روغن در محل اتصال پمپ ترمز و بوستر

مشاهده خیسی یا قطرات روغن ترمز در فاصله میان پوسته بوستر و پمپ اصلی ترمز یکی از علائمی است که باید با دقت تحلیل شود. بوستر ترمز به خودی خود یک محفظه خشک پنوماتیکی است و حاوی هیچ گونه سیال هیدرولیکی نیست. بنابراین اگر در محل اتصال پمپ و بوستر نشتی روغن مشاهده کردید، این نقص اولیه ناشی از خرابی اورینگ ها و کاسه نمدهای انتهای پمپ ترمز است. با این حال، نفوذ این روغن خورنده به داخل محفظه بوستر باعث تخریب الاستومر دیافراگم لاستیکی و از بین رفتن خاصیت ارتجاعی آن می شود. این وضعیت تشخیصی درست همانند بررسی علائم خرابی پمپ هیدرولیک نیازمند بررسی دقیق نشتی ها در قطعات وابسته است تا مشخص شود آیا فقط پمپ نیاز به تعویض دارد یا روغن به داخل بوستر نیز نفوذ کرده و هر دو قطعه باید سرویس شوند.

جدول عیب یابی؛ مشکل از بوستر است یا پمپ ترمز و لنت؟

برای درک بهتر تفکیک عیوب سیستم ترمز و جلوگیری از صرف هزینه های سنگین برای تعویض قطعات سالم، استفاده از یک جدول مقایسه ای بسیار کاربردی است. بسیاری از مالکان خودرو با مشاهده هرگونه سفتی یا ضعف در ترمزگیری فورا اقدام به خرید بوستر جدید می کنند، در حالی که ممکن است علت اصلی گیرپاژ بودن پین های کالیپر یا اتمام لنت باشد. جدول زیر نحوه تشخیص دقیق تر بر اساس رفتار پدال و وضعیت قطعات را نمایش می دهد:

اعزام مکانیک سیار برای بررسی سیستم ترمز در اهواز

اگر در سطح شهر اهواز و مناطق اطراف با مشکلات سیستم ترمز، چوب شدن پدال یا خرابی بوستر مواجه شده اید، انتقال خودروی بدون ترمز به تعمیرگاه خطری جبران ناپذیر دارد. مجموعه باسابقه امداد خودرو اهواز با بهره گیری از کادری متخصص و تجهیزات مدرن عیب یابی در محل، خدمات جامع بررسی مدار ترمز، تعویض شیلنگ ها، سوپاپ ها و پمپ های هیدرولیک را در تمام مناطق ارائه می دهد. برای ساکنان مناطق شرقی و مرکزی اهواز نیز خدمات فوری امداد خودرو اهواز زیتون به صورت شبانه روزی در دسترس است تا تکنسین در کوتاه ترین زمان ممکن به موقعیت شما اعزام شود. جهت دریافت مشاوره فنی رایگان و درخواست اعزام مکانیک سیار مجرب در سراسر اهواز می توانید با شماره 09168072813 تماس بگیرید و از سلامت بی نقص سیستم ترمز خودروی خود پیش از ادامه مسیر اطمینان کامل حاصل فرمایید.

چرا بوستر ترمز خراب می شود؟

دلایل فنی گوناگونی می توانند بوستر ترمز را از چرخه عملکرد صحیح خارج کنند. ساختار بوستر متشکل از پوسته فلزی، دیافراگم انعطاف پذیر، فنر بازگرداننده، پیستون و شیرهای یک طرفه و اتمسفری است که هر کدام طول عمر مشخصی دارند. نوسانات دمایی شدید موتور، ارتعاشات مداوم جاده و پایان یافتن عمر مفید پلیمرها نقش اساسی در استهلاک این قطعه دارند. در ادامه به تشریح عوامل اصلی خرابی این بخش می پردازیم.

خرابی یا پارگی دیافراگم

دیافراگم لاستیکی مهم ترین عضو متحرک درون بوستر است که دو محفظه فشار متغیر و فشار ثابت را از یکدیگر جدا می سازد. با گذشت زمان و تحت تاثیر هزاران بار انبساط و انقباض مداوم، لاستیک دیافراگم دچار فرسایش، خشکی و در نهایت ترک خوردگی یا پارگی می شود. نفوذ کوچک ترین قطره از روغن ترمز به دلیل نشتی پمپ بالایی نیز این روند تخریب را ده ها برابر تسریع می کند و انعطاف لاستیک را از بین می برد.

نشتی یا خرابی شیلنگ خلا

شیلنگ رابط میان مانیفولد ورودی و بوستر ترمز همواره تحت مکش منفی و حرارت بالای محفظه موتور قرار دارد. این شیلنگ های تقویت شده ممکن است در اثر حرارت خشک و شکننده شوند یا به علت افت کیفیت ساختار درونی، هنگام مکش موتور روی خود جمع شوند و مسیر انتقال خلا را کاملا مسدود کنند. بروز خرابی شیلنگ خلا بوستر ترمز بلافاصله تامین خلا را قطع کرده و پدال را سفت می کند. راهنماهای فنی معتبر در سراسر جهان نظیر مستندات (دلایل خرابی بوستر ترمز چیست؟) همواره تاکید دارند که بررسی مسیرهای شیلنگ های خلا ساده ترین و کم هزینه ترین گام قبل از تعویض قطعات اصلی سیستم ترمز است.

خرابی سوپاپ یک طرفه

سوپاپ یک طرفه یا چک ولو قطعه ای پلاستیکی است که روی بدنه بوستر نصب می شود و وظیفه دارد خلا ایجاد شده درون بوستر را حتی پس از خاموش شدن موتور حفظ کند. اگر این سوپاپ مسدود شود، خلا وارد بوستر نخواهد شد و اگر در وضعیت باز گیر کند، با خاموش شدن موتور خلا فورا تخلیه می شود. بروز خرابی سوپاپ بوستر ترمز پدیده ای رایج است که با تعویض یک قطعه بسیار ارزان قیمت، تمام کارایی بوستر را به حالت عادی بازمی گرداند.

خرابی اتصالات و آب بندی

در ساختار بوستر ترمز چندین کاسه نمد و اورینگ آب بندی وجود دارد که وظیفه دارند مرز میان فشار اتمسفر داخل کابین و خلا درون پوسته را حفظ کنند. نمدی های پشت پدال و واشرهای آب بندی بین دو نیمه پوسته فلزی بوستر ممکن است در اثر سرما و گرما دچار فرسایش شوند. با خراب شدن این اتصالات، هوای محیط به طور پیوسته وارد سیستم می شود و کارایی بوستر افت می کند.

خرابی پمپ خلا در خودروهای مجهز به آن

در خودروهای دیزلی، خودروهای مجهز به پیشرانه های توربوشارژ و سیستم های تزریق مستقیم سوخت، خلا کافی در مانیفولد ورودی تولید نمی شود. به همین علت، این خودروها از یک پمپ خلا مکانیکی نصب شده روی سرسیلندر یا پمپ الکتریکی مستقل استفاده می کنند. خرابی پره ها، نارسایی روغن کاری در پمپ مکانیکی یا سوختن موتور پمپ الکتریکی باعث می شود که حتی با وجود بوستر کاملا سالم، هیچ خلائی برای تقویت ترمز وجود نداشته باشد.

نکات اختصاصی خرابی بوستر در خودروهای مختلف

اگرچه عملکرد بنیادین سیستم بوستر در تمام خودروها یکسان است، اما تفاوت های طراحی در پیشرانه و نوع بوسترهای به کار رفته در خودروهای داخلی و مونتاژی، تفاوت های تجربی مشخصی را در نوع خرابی ها ایجاد می کند. جدول زیر خلاصه ای از ویژگی های فنی و ایرادات شایع در مدل های مختلف بازار ایران را نشان می دهد:

آیا بوستر ترمز تعمیر می شود یا باید تعویض شود؟

پاسخ به امکان تعمیر یا لزوم تعویض بوستر به نوع آسیب دیدگی، مدل خودرو و کیفیت قطعات یدکی موجود در بازار بستگی دارد. در بسیاری از موارد که ایراد ناشی از سوپاپ یک طرفه خارجی، شیلنگ خلا یا اورینگ های سطحی است، تعمیر بوستر ترمز بسیار اقتصادی بوده و مشکل را به طور کامل برطرف می کند. با این حال، اگر پوسته فلزی بوستر دچار زنگ زدگی عمیق، دفرمگی ناشی از تصادف یا خوردگی شدید در اثر نفوذ روغن ترمز شده باشد، باز کردن و بستن مجدد آن به هیچ وجه توصیه نمی شود؛ زیرا پرس پوسته در کارخانه انجام شده و آب بندی دستی آن در کارگاه ریسک بالایی دارد. زمان تقریبی تعویض کامل یک بوستر ترمز توسط تکنسین ماهر بین دو تا چهار ساعت متغیر است و عواملی نظیر طراحی محفظه موتور، نیاز به دمونتاژ سایر قطعات و ضرورت هواگیری کل سیستم ترمز بر اجرت نهایی تاثیرگذار خواهند بود.

چه زمانی نباید با خودرو رانندگی کرد؟

رانندگی با سیستم ترمز معیوب بازی با جان سرنشینان و سایر کاربران جاده است. برخی علائم نشان دهنده بحران قطعی هستند و به محض مواجهه با آنها باید از ادامه حرکت خودداری کرد. به طور کلی، بروز وضعیت های زیر تردد خودرو را کاملا ناامن می کند:

• سفت شدن مطلق پدال ترمز به نحوی که برای متوقف کردن خودرو در سرعت پایین نیاز به فشار تمام وزن بدن روی پدال باشد.
• خاموش شدن یا ریپ زدن شدید موتور به محض لمس پدال ترمز در تقاطع ها و سرعت های مختلف.
• پایین رفتن بی وقفه پدال ترمز تا کف اتاق همراه با کاهش شدید سطح روغن ترمز در مخزن.
• استشمام بوی سوختگی شدید لنت ها به دلیل قفل ماندن پیستون بوستر و درگیر ماندن مداوم چرخ ها.
• شنیده شدن صدای سایش شدید فلز با فلز همراه با انحراف ناگهانی خودرو به یک سمت هنگام ترمز.

در صورت مشاهده هر یک از موارد فوق، خودرو را در محلی امن متوقف کرده و به هیچ عنوان به رانندگی ادامه ندهید؛ در چنین شرایطی استفاده از یدک کش یا درخواست حضور تکنسین سیار تنها اقدام عاقلانه است.